Antieke schrijvers over het thema Varusslag

Caius Suetonius Tranquillus, leven van de caesars.
De vergoddelijkte Augustus 23.49

» naar de originele Latijnse tekst

23.
Slechts twee zware en smadelijke nederlagen heeft Augustus überhaupt alleen in Germanië geleden: die van Lollius en die van Varus. Bij die van Lollius was de schande groter dan het verlies en de nederlaag van Varus betekende door het afslachten van drie legioenen met hun aanvoerders, onderveldheren en de gezamelijke hulptroepen bijna de ondergang van het Rijk. Op het nieuws hiervan liet Augustus alle stadswijken militair bezetten om geen rellen te laten opkomen en verlengde alle stadhouders van de provincies hun commando, om de bondgenoten door ervaren en bekende mannen gehoorzaam te houden. Gelijktijdig beloofde hij Jupiter Optimus Maximus grote spelen, als de situatie van de staat zich ten goede zou keren, zoals dat toen in de oorlogen tegen de Cimbren en in de Bondgenotenoorlog was gebeurd. Ja dat betekent dat zijn vertwijfeling zo groot geweest moest zijn, dat hij maandenlang haren en baard liet groeien en vaak met zijn hoofd met de uitroep tegen de deur bonsde: »Quintilius Varus, geef de legioenen weer terug!« De dag van de nederlaag moet hij steeds als weeklaag- en rouwdag hebben herdacht.
(...)
49.
Wat het leger aanging, zo deelde Augustus de legioenen en hulptroepen in naar de provincies. (...) Andere troepen zette hij gedeeltelijk voor de bescherming van de hoofdstad en gedeeltelijk als zijn persoonlijke garde in; daarentegen ontsloeg hij (...) het corps van de Germanen dat hij tot de nederlaag van Varus als lijfwachten om zich heen had verschaard. (...)

Caius Suetonius Tranquillus, Het leven van Caesar.

Tiberius 17-18

» naar de originele Latijnse tekst

17.
De roem van dit succes [dat is de onderwerping van Illyricum] was met het oog op de algemene situatie die toen heerste, nog hoger in te schatten. Want bijna tegelijk delfde Quintilius Varus met drie legioenen in Germanië het onderspit en geen mens twijfelde eraan dat de zegevierende Germanen zich met de Pannoniers zouden hebben verenigd wanneer Illyricum niet vantevoren zou zijn onderworpen. Vanwege deze daden werd Tiberius de overwinning toegekend en bovendien ontving hij nog talrijke andere grote eerbetuigingen. (...) De triomf verschoof Tiberius zelf met het oog op de staatsrouw over de nederlaag van Varus. (...)
18.
In het volgende jaar ging Tiberius weer naar Germanië. Omdat hij tot de overtuiging was gekomen dat de nederlaag van Varus een gevolg van onbedachtzaamheid en nalatigheid van de veldheer zou zijn geweest, ondernam hij niets zonder krijgsraad te hebben gehouden. Hij die anders steeds naar eigen goeddunken had gehandeld en steeds zijn instinct had gevolgd, beraadde toen, helemaal tegen zijn gewoonte in, met meerdere raadgevers het plan van de veldtocht. (...)
Tekstpassages geciteerd naar:
Sueton, Caesarleven. Nieuw uitgegeven en toegelicht met een inleiding van Rudolf Till. Alfred Kröner Verlag, Leipzig 1936.