Kalkriese – 15 jaar archeologie

Bijzondere tentoonstelling 2005

Als Tony Clunn in 1987 in de bodem bij Kalkriese Romeinse munten aantrof, dacht nog niemand aan het feit, welke gevolgen dit zou kunnen hebben. Nieuwsgierig geworden, zetten Clunn en de archeologen van de stad- en kreisarcheologie van Osnabrück de zoektocht voort en vonden in de jaren daarna datgene, dat het begin was van een sensationele ontdekking: drie Romeinse looden klompen voor katapulten. Deze vondsten leverden het bewijs, dat bijna 2000 jaar geleden Romeinse troepen door Kalkriese moeten zijn gemarcheerd. Weliswaar had de beroemde historicus Theodor Mommsen al de legendaire slag Varusslag op deze plaats vermoed, zonder echter hiervoor »overtuigende« aanwijzingen over de militaire aanwezigheid van de Romeinen aan te kunnen tonen.

Na eerste vooronderzoeken viel in de herfst van 1989 het startschot voor het systematisch archeologisch onderzoek in de Kalkrieser-Niewedder laagvlakte. Slechts enkele maanden later werd het gezichtsmasker van een Romeinse ruiterhelm geborgen, enige tijd later het eerste deelstuk van de wal. Stap voor stap begaven de archeologen zich op de speurtocht naar het verleden.

Enkele jaren later groeiden de opgravingen in Kalkriese uit tot een erkend onderzoeksproject met een eigen museum en park – in 2005 dus reden genoeg om na ongeveer 15 jaar op het begin terug te blikken en het ontwikkelingsproces van dit buitengewone project in een bijzondere tentoonstelling »Kalkriese – 15 jaar archeologie« de revue te laten passeren.

De tentoonstelling wordt gepresenteerd in de toren en het park van het museum. 11 thematische staties op drie verdiepingen gaven de betrachter een uitvoerig overzicht over de resultaten van het wetenschappelijk onderzoek, de belangrijkste ontdekkingen en vonsten en over de ontwikkeling tot museumspark.  

Voortgezet werd de presentatie in het park. In het middelpunt stond het thema »archeologie«. Wat ist archeologie? Sinds wanneer is er sprake van »archeologie«? Wat hebben reuzen met hunnebedden te maken? Hoe worden archeologische vondsten ontdekt? Waarom gaan archeologen vaak de lucht in? Hoezo ergeren zich niet alleen gardeniers maar ook archeologen over mollen? Hoe kan men met bomen dateren? Wat doen archeologen in de winter? Wat gebeurt er na de opgraving met de vondsten? Wat hebben oudpapier en een VW-Golf met archeologie te maken? Waarom is »2009« een bijzonder jaar?

17 staties houden zich bezig met de geschiedenis van het archeologisch onderzoek, presenteren oude en nieuwe opgravingstechnieken, lichten natuurwetenschappelijke methoden en hun interpretatiemogelijkheden toe en laten zien welke procédéres in Kalkriese worden ingezet.