Font size

Het conflictlandschap

Een nieuwe onderzoeksmethode

Om het verloop van de gevechten in Kalkriese beter in kaart te kunnen brengen, hebben wij gedetailleerde informatie nodig over de cultuurlandschappelijke omstandigheden waarin de Romeinen zich bevonden. Omdat de Romeinse troepen op krijgstocht waren buiten de door hun ontsloten gebieden, moesten ze gebruik maken van de lokale infrastructuur. Daarom is het van belang ook de plek van de Germaanse vestigingen, de omvang van de aanverwante gebieden, de bevolkingsdichtheid en mogelijke routes te onderzoeken. Een actueel project, dat tussen 2011 en 2013 door de DFG werd ondersteund, dient ter beoordeling van de Germaanse kolonisatie in de tijd rond de geboorte van Christus en verschaft daarmee nieuwe inzichten binnen het onderzoek van het slagveld van Kalkriese als onderdeel van een zeer ruim »Conflict Landscape«.

Al tijdens de opgravingen buiten de Oberesch in de jaren ’90 zijn er op verschillende plekken Germaanse vestigingen uit de tijd rond het jaar nul ontdekt. Deze leverden ook Romeinse munten en militaire uitrusting op, waardoor de vraag rees of er bij de Romeinse vondsten misschien sprake was van een buit, die de Germanen ingenomen en gedeeltelijk bewerkt hadden. Sinds 2011 werden er meerdere opgravingen (in Venne-Vorwalde, bij Hof Dröge in Kalkriese en aan de rand van de Moor) uitgevoerd, die nieuwe uitkomsten over o.a. de vorm van de woonhuizen rondom de geboorte van Christus, over de unieke keramiek, maar ook over de herkomst van de militaire uitrusting hebben opgeleverd. Er is bovendien duidelijk geworden, dat er langs het huidige zuidelijke veengebied in de tijd rondom de slag geen kolonies gevestigd waren. Het is allerminst waarschijnlijk dat de Romeinen door dit gebied gemarcheerd zijn; vermoedelijk zijn ze direct via de helling van de Kalkrieser Berg gekomen, waar zich op door Germanen aangelegde routes bevonden, die vestigingen met akkervelden verbonden.

De voortgang van de opgravingen bij de Oberesch en op andere plaatsen zal in de komende jaren nog veel meer informatie opleveren. Ondanks het ruim 25-jarige onderzoek staat het onderzoeksproject »Kalkriese« eigenlijk nog in de kinderschoenen. Een project dat voor het eerst in de geschiedenis de moderne archeologie de kans biedt, een antiek slagveld middels nieuwe methoden te onderzoeken.