Font size

Het Romeinse leger

Legioen

In de tijd van keizer Augusts vormden de 28 legioenen met 5000 tot 6000 man de grootste eenheid binnen het Romeinse leger. De legioenen bestonden voornamelijk uit gerekruteerde burgers, die overwegend als zwaarbewapende infanteriesoldaten werden ingezet. Een legioen bestond uit tien cohorten en vier eenheden van 120 man, de »turma« genoemd.

Het legioen werd aangevoerd door een legaat, de zogeheten »legatus legionis«, bijgestaan door twee waarnemers; de militaire tribuun »tribunus laticlavus« uit het senaat en een prefect, de »praefectus castrorum«. Vijf »tribuni angusticlavi«, militaire tribunen uit de ridderstand, dienden als stafofficieren. Daarbij kwamen nog eens 200 man met bestuurlijke taken en mannen die bijvoorbeeld als arts ingezet konden worden.

De hogere officieren beschikten bovendien over een aanzienlijke stoet slaven, wagens en dieren. In totaal waren dat wel 200 personen en minstens 300 rij-, trek- en lastdieren. Het legioen bestond uit ongeveer 6500 man, waarvan ongeveer 5300-5500 soldaten.

De legioenen werden voorzien van een nummer. In de tijd van Augustus, die de traditionele benamingen van de oudere legioenen handhaafde, liep dat uit op talrijke dubbel genummerde legioenen. Zo beschikte Augustus drie maal over de »legio III« en twee maal over de legioenen IV, V en VI. Om de eenheden te kunnen onderscheiden, kregen ze al vanaf de eerste eeuw v. Chr. duidelijke bijnamen. Deze namen verwezen bijvoorbeeld naar de geografische afkomst van de legioenen, of naar streken waar ze langere tijd gelegerd waren en successen hadden gehaald. Bovendien werden de militaire deugden van de legioenen benoemd: populaire voorbeelden zijn »victrix«, de »zegevierende«, of »pia fidelis«, de »plichtgetrouwe« legioen.

Wanneer een legioen naar Caesar verwees, hoefde dat niet te betekenen dat zij de tijd van Caesar onomstotelijk overwonnen hadden. Zo riep keizer Augustus bijvoorbeeld de veteranen van een voormalig Caesariaanse legioen bijeen en richtte met deze mannen als kernbestand een nieuw legioen met Caesariaanse naam en teken op. Het embleem van de Caesaraanse legioenen was meestal een stier, het sterrenbeeld van de godin Venus, de mythische grondlegger van het keizerlijke hof. De legioenen van Augustus droegen het »capricornus«, het sterrenbeeld »steenbok« van Augustus, als teken.